حسين مير حيدر

362

معارف گياهى ( فارسى )

مفيد است و اگر بر روى ورمها گذارده شود و يا ورمهاى رسيده شكافته شود براى اخراج چرك و خشك كردن آن مفيد است . ضماد آن براى جلوگيرى از ريزش مو مفيد است و ماليدن آن به بدن براى فرار حشرات و پشه نافع مىباشد . اگر با شير و جنطيانا مخلوط شود ضد سم مؤثرى براى محل گزيدن سگ هار است و اگر با روغن زيتون مخلوط شود ضد سم مؤثرى براى عقرب‌زدگى است . اگر كمى از آن در محل خاص آلات تناسلى مرد ماليده شود براى ازدياد نيروى جنسى و اگر محلول آن با روغن زيتون كه مدتى در آفتاب مانده و كهنه شده باشد به موضع آلت ماليده شود نيز براى تقويت نيروى جنسى نافع است . آنغوزه مضرّ كبد است از اين نظر بايد با انيسون و انار خورده شود و بوى آن براى گرم‌مزاجان مضرّ است و از اين نظر بايد با بنفشه و آب سيب و شربت صندل خورده شود . مقدار خوراك آن حد اكثر تا 2 گرم است و جانشين آنغوزه از نظر خواص دارويى صمغ سك‌بينه ، جاوشير و دم كردهء ريشهء گياه آن يعنى دم‌كردهء ريشهء انجدان است . آنغوزه به علت بوى نامطبوعى كه دارد اغلب به صورت حب يا تنقيه مصرف مىشود و براى پوشش بوى تند متعفن آن در مواقع خوردن مىتوان با عرق غارگيلاسى و يا با اسانس بادام تلخ مخلوط كرد . به صورت حب تا 4 گرم در روز مىتوان در چند بار خورد و به صورت تنقيه از 8 - 4 گرم آن مصرف مىشود . روش تهيهء آنغوزه مصفى : آنغوزه را به مقدار مورد نظر گرفته در الكل 60 درجه مىريزند و با حرارت ملايمى آن را حل مىكنند و صاف مىكنند و صاف شده را در حمام ماريه تقطير مىكنند تا الكل آن گرفته شود و اگر قدرى از آن را در آب سرد بريزند قوام يافته و به انگشتها نچسبد . معمولا از 100 واحد آنغوزه با روش فوق در حدود 70 واحد آنغوزهء مصفى به دست مىآيد . آنغوزهء مصفى ضد هيسترى ، ضد تشنج ، ضد صرع ، مدّر ، قاعده‌آور و محرك معده و روده‌ها مىباشد . مقدار خوراك آن 2 - 5 / 0 گرم به‌طور حب و يا مخلوط با يك پوسيون است و 4 گرم از آن را در موارد تنقيه مىتوان مصرف نمود . تهيهء گرد آنغوزه : آنغوزه را به مقدار مورد نظر گرفته در گرمخانه 25 درجه كاملا مىخشكانند ، كاملا نرم ساييده و از الك ابريشمى نمره 80 ردّ مىكنند ، گرد آنغوزه به دست مىآيد . مقدار خوراك آن 2 - 5 / 0 گرم است كه به‌طور حب يا در پوسيونها مصرف مىشود . در موارد تنقيه 4 - 1 گرم آن به‌كارمىرود . حب آنغوزه : آنغوزه 10 گرم و عصارهء كاهو 3 گرم را مخلوط كرده ، از آن تعداد